*- Đạo Công giáo được chính thức công nhận du nhập vào Việt Nam vào thế kỷ 17 với các giáo sĩ dòng Tên của đoàn truyền giáo Bồ Đào Nha như Christoforo Borri, Francisco de Pina và sau này là Alexandre de Rhodes.
Trước đó nhiều giáo sĩ đã ghé Việt Nam qua các chuyến tàu buôn, để lại nhiều ghi chép quí giá về mảnh đất này, nhưng họ không thực sự cắm rễ được trên đó. Giới sử gia ghi nhận nhà truyền giáo đầu tiên được phái tới và xây nhà thờ ở cảng Đà Nẵng (Tourane) là Francesco Buzomi. Những vị truyền giáo người Bồ Đào Nha và nhiều vị khác sau này từ dòng Tên đã sáng tạo ra những công thức ghi âm La-tinh cho tiếng Việt, mà sau này phát triển thành Quốc Ngữ.
*- Andre Phú Yên
Thế nhưng hệ tư tưởng Công giáo lại không dễ dàng phát triển như vậy, các giáo xứ Công giáo nhiều lần ở vào thế đối đầu với chính quyền và chịu nhiều tổn thất nặng cả về sinh mạng. Á thánh Andre Phú Yên được ghi nhận là vị tử vì đạo đầu tiên ở Việt Nam, bị chém đầu vào năm 1644, khi chỉ mới 19 tuổi, vì không chịu từ bỏ lòng tin.
Một số học giả cho rằng con số người Công giáo bị chết vì lòng tin và chống lại nhiều thế lực khác nhau trong suốt 400 năm qua ở Việt Nam lên đến hàng chục ngàn người. Năm 1988, Vatican sau quá trình điều tra lâu dài đã ra quyết định phong thánh cho 109 nhân vật tiêu biểu, bao gồm cả giáo dân, chủng sinh, thầy giảng, linh mục và giám mục từng là "chứng nhân đức tin từ 1630 đến 1885". 200 năm đầu tiên là giai đoạn ghi nhận những hậu quả được coi là nặng nề nhất trong những lần đối đầu giữa lòng tin và chính quyền.
Một số nghiên cứu giai đoạn mà họ mô tả là khủng bố người Công giáo của các thời chúa Trịnh, Tây Sơn, chúa Nguyễn mà đặc biệt là Minh Mạng, Tự Đức, đến thời phong trào Văn Thân, ghi nhận nhiều vụ giết hại và tù đày.
Có tài liệu nói giáo dân ở Bà Rịa vào năm 1862 bị thích chữ "Tả đạo Biên Hòa", hàng trăm người bị quan ra lệnh "nổi lửa thiêu sống" khi nghe tin tàu Pháp hướng vào thành. Trong biến cố Văn Thân ở Quảng Trị năm 1885, có tài liệu nói bốn linh mục cùng hàng trăm nữ tu và trên hai ngàn giáo dân bị thảm sát.
*- Nguyễn Văn Thuận
Mặc dù chính quyền cộng sản đề cao tôn chỉ đoàn kết dân tộc, một số mâu thuẫn với các nhóm tôn giáo cũng dẫn đến thế đối đầu bằng vũ lực, như vụ tấn công vào giáo xứ vũ trang ở Phát Diệm hồi thập niên 1950. Trong số người di tản từ miền Bắc cộng sản vào miền Nam hồi năm 1954 có 80% là người Công giáo, hay 40% trong số 125.000 người đầu tiên đi tị nạn cộng sản sau sự kiện 30.4.1975. Tuy nhiên, cũng không phải là không có các cuộc đối đầu bằng quân sự giữa một số giáo xứ và chính quyền thuộc địa Pháp, hay chính quyền Việt Nam Cộng Hòa.
Ngày nay các mâu thuẫn giữa Công giáo Việt Nam và chính quyền không đi đến giải pháp vũ lực, nhưng các hành động của chính quyền trong vụ Tòa khâm sứ cũ và Thái Hà bị hội đồng giám mục Việt Nam lên tiếng nhắc nhở không nên dùng "bạo lực trong hành động cũng như ngôn từ". Tấm gương giữ vững lòng tin của Hồng y Nguyễn Văn Thuận trong thời gian bị tù cải tạo sau năm 1975 đã được Vatican ghi nhận như một chứng nhân của lòng tin trong những năm cuối của thế kỷ 20, phong á thánh cho ngài hồi năm ngoái. Trong những ngày qua, phong trào hiệp thông với giáo xứ Hà Nội qua thắp nến, cầu nguyện và hát Kinh Hòa Bình của các giáo xứ người Việt ở trong nước và hải ngoại một lần nữa cho thấy con đường của giáo hội Công giáo ở Việt Nam vẫn còn nhiều thử thách, cần đến lòng tin của những chứng nhân Ki-tô giáo của ngày hôm nay. Với thông điệp Công lý và Hòa bình của giáo hoàng Benedict 16, trong bối cảnh quốc tế chống khủng bố, có thể hiểu tại sao tinh thần cầu nguyện trong hòa bình của giáo dân Việt Nam lại được nhiều cộng đồng Công giáo trên thế giới quan tâm.
(Trích từ Báo Đài BBC)
0 Nhận xét :
Đăng nhận xét
Nhận Xét